ChatGPT แนะนำแบรนด์จากสองแหล่ง คือสิ่งที่มันเรียนรู้มาตอนฝึก และสิ่งที่มันค้นเว็บสดตอนตอบ สำหรับคำถามเชิงธุรกิจอย่าง บริษัทรับทำ SEO ในกรุงเทพที่ไหนดี มันใช้แหล่งที่สองเกือบทั้งหมด โดยส่งบอทชื่อ OAI-SearchBot ออกไปอ่านเว็บแล้วเลือกมาอ้างอิง OpenAI ระบุไว้ว่าบอทตัวนี้ใช้เพื่อการค้นหาโดยเฉพาะ และเว็บที่บล็อกมันไว้จะไม่ปรากฏในผลการค้นหาของ ChatGPT ทำอย่างไรให้ถูกแนะนำจึงเริ่มจากคำถามง่ายๆ ว่า บอทตัวนี้เข้าเว็บคุณได้หรือเปล่า
บอทของ OpenAI มีสามตัว และไม่เหมือนกัน
| บอท | ใช้ทำอะไร | ถ้าบล็อกจะเกิดอะไร |
|---|---|---|
| OAI-SearchBot | ค้นเว็บเพื่อแสดงผลใน ChatGPT search | เว็บหายไปจากผลการค้นหาของ ChatGPT |
| ChatGPT-User | เข้าเว็บเมื่อผู้ใช้ถามถึงหน้านั้นโดยตรง | ChatGPT อ่านหน้านั้นให้ผู้ใช้ไม่ได้ |
| GPTBot | เก็บข้อมูลเพื่อฝึกโมเดล | ไม่กระทบการค้นหา แต่แบรนด์ไม่อยู่ในความรู้พื้นฐานของโมเดลรุ่นถัดไป |
เว็บไทยจำนวนมากบล็อก GPTBot เพราะไม่อยากให้ข้อมูลไปฝึกโมเดล แล้วเผลอบล็อก OAI-SearchBot ไปด้วยเพราะใช้กฎเดียวกัน ผลคือหายไปจาก ChatGPT search ทั้งที่ตั้งใจแค่ไม่ให้ฝึก สามตัวนี้ตั้งค่าแยกกันได้ในไฟล์ robots.txt และควรตั้งแยก
ChatGPT เลือกอ้างอิงใครจากอะไร
ไม่มีเอกสารสาธารณะที่บอกสูตรตรงๆ แต่สิ่งที่สังเกตได้จากการถามคำถามชุดเดิมซ้ำๆ มีสามอย่างที่สอดคล้องกับงานวิจัย GEO อย่างแรกคือย่อหน้าที่ตอบคำถามได้จบในตัวเองถูกหยิบบ่อยกว่า อย่างที่สองคือหน้าที่มีแหล่งอ้างอิงและตัวเลขที่ตรวจสอบได้ถูกหยิบบ่อยกว่าหน้าที่พูดลอยๆ อย่างที่สามคือแบรนด์ที่ถูกพูดถึงจากเว็บอื่นด้วยข้อมูลที่ตรงกัน ถูกระบุตัวตนได้ชัดกว่า ข้อสุดท้ายสำคัญกับธุรกิจไทยที่ชื่อเป็นคำทั่วไป ถ้าชื่อแบรนด์ซ้ำกับคำสามัญและไม่มีข้อมูลยืนยันจากที่อื่น ระบบมีเหตุผลที่จะเลือกคู่แข่งที่ระบุตัวตนได้ง่ายกว่า
วิธีตรวจว่าตอนนี้มันแนะนำใคร
เปิด ChatGPT แล้วถามคำถามที่ลูกค้าจะถามจริง ด้วยภาษาที่ลูกค้าใช้จริง เช่น แนะนำบริษัทรับทำ SEO ในกรุงเทพหน่อย ทำสิบคำถาม จดว่าแต่ละคำถามมันเอ่ยชื่อใครและอ้างอิงเว็บไหน ทำซ้ำเดือนละครั้งด้วยถ้อยคำเดียวกันทุกครั้ง รายชื่อที่ได้คือคู่แข่งจริงในสายตา ChatGPT ซึ่งมักไม่ตรงกับคู่แข่งที่คุณคิดไว้ ถ้าอยากได้ผลตรวจรอบแรกโดยไม่ต้องทำเอง เราส่งให้ฟรีภายในหนึ่งวันทำการ
แหล่งอ้างอิง
OpenAI bots: GPTBot, OAI-SearchBot and ChatGPT-User OpenAI ตรวจสอบเมื่อ
GEO: Generative Engine Optimization (KDD 2024) Aggarwal et al., arXiv preprint ตรวจสอบเมื่อ
Guide to Optimizing for Generative AI Features on Google Search Google Search Central ตรวจสอบเมื่อ